درمان التهاب درون قلب (اندوکاردیت)، یکی از بیماری های جدی برای قلب به شمار می آید. در این بیماری پوشش داخلی قلب دچار التهاب و عفونت می شود که اگر به درستی تشخیص داده نشود و درمان به موقع صورت نگیرد، آسیب های جدی به قلب وارد می شود. در ابتدا ممکن است علائم این بیماری کمی مبهم باشد، اما با مراجعه به پزشک و تشخیص قطعی، باید هر چه سریع تر درمان را آغاز کنید. در حال حاضر برای رفع این بیماری در کنار دارو درمانی، جراحی نیز انجام می شود. در ادامه به بررسی روش های تشخیص و درمان اندوکاردیت می پردازیم، تا با آشنایی بیشتر با این بیماری در صورت نیاز اقدامات لازم را به موقع انجام دهید.
التهاب درون قلب چیست و چه علائمی دارد؟
اندوکاردیت یا التهاب درون قلب بر اثر عفونت باکتریایی ایجاد می شود. باکتری ها پوشش داخلی دریچه ها و حفره های قلب را ملتهب می کنند. باکتری ها در پوشش قلب رشد و به بافت قلب آسیب زیادی را وارد می کنند. اگر اندوکاردیت درمان نشود می تواند کشنده باشد، میکروب با وارد شدن به جریان خون، به نواحی مختلف قلب آسیب وارد می کند. اندوکاردیت در انواع عفونی و غیرعفونی است. از رایج ترین نوع اندوکاردیت، نوع عفونی است که آن را به نام اندوکاردیت باکتریایی نیز می شناسند. در این نوع اندوکاردیت، میکروب به بافت آسیب داده قلب متصل می شود. اندوکاردیت غیرعفونی بسیار نادر است، در این نوع بیماری خون به راحتی لخته می شود.
از علائم اندوکاردیت عفونی می توان به درد در قفسه سینه، درد در عضلات و مفاصل، ضربان قلب سریع، خستگی و تب بالای ۳۸.۴ درجه سانتیگراد، لرز و تعریق شبانه، از دست دادن اشتها و کاهش وزن، تنگی نفس، تورم در شکم و پا، وجود خون در ادرار و بثورات پوستی اشاره کرد. در اندوکاردیت عفونی حاد که توسط استافیلوکوکوس ایجاد می شود، به طور ناگهانی تب بیشتر و ضربان قلب سریع تر می شود. اما در اندوکاردیت نیمه حاد که توسط ویریدانز استرپتوکوکی ایجاد می شود، عوارض طی چندین هفته نمایان می شود. اندوکاردیت غیرعفونی علائمی ندارد و اغلب افراد نمی دانند که به این بیماری مبتلا هستند.
نشانه های اولیه ای که نباید نادیده بگیرید
از مهمترین نشانه های اولیه که نباید آن را نادیده گرفت، تعریق شبانه است. اگر در خواب به اندازه ای تعریق داشتید که لباس یا ملحفه ها خیس شدند، آن را باید جدی بگیرید. همچنین اگر به طور ناگهانی ضربان قلب تند یا نامنظم شد، آن را جدی بگیرید. درد در قفسه سینه که می تواند مبهم یا شدید باشد، مشکل تنفس در هنگام فعالیت و خستگی بدون انجام فعالیت سنگین نیز می توانند از نشانه های اولیه اندوکاردیت باشند. این علائم ممکن است علائم سایر بیماری ها نیز باشند، اگر بین یک یا چند روز این علائم ادامه پیدا کردند، باید به پزشک مراجعه تا سریعاً علت تشخیص داده شود.
علل اصلی بروز التهاب درون قلب (اندوکاردیت)
اغلب اوقات یک عفونت باکتریایی باعث ایجاد اندوکاردیت می شود. باکتری از سایر نقاط بدن از جمله دهان یا پوست، خود را به خون می رساند و از این طریق، به قلب شما منتقل می شود. باکتری خود را با جریان خون به بافت آسیب زده قلب میرساند و به آن متصل و رشد پیدا می کند. با رشد باکتری بر روی بافت آسیب دیده، آنزیمی تولید می شود که می تواند بافت قلب را از بین ببرد. بافت قلب اگر سالم باشد در برابر این عفونت بسیار مقاوم خواهد بود، اما اگر آسیب های زمینه ای در قلب وجود داشته باشد، احتمال ابتلا به اندوکاردیت افزایش پیدا می کند.
تأثیر بیماری های زمینه ای بر التهاب درون قلب
به طور کلی بیماری اندوکاردیت بیماری شایع نیست، اما برخی از بیماری های زمینه ای می توانند ابتلا به آن را افزایش دهند. اگر بیماری زمینه ای قلبی دارید، از جمله بیماری دریچه قلب و کاردیومیوپاتی هیپرتروفیک، یا دارای دریچه قلب مصنوعی، ضربان ساز یا دفیبریلاتور هستید، یا دچار دیابت هستند و سیستم ایمنی ضعیف دارید، اگر در گذشته جراحی دریچه قلب انجام داده اید، بیشتر در خطر ابتلا به این بیماری هستید. عدم سلامت دندان و لثه نیز از دیگر مواردی است که می تواند باعث این بیماری شود. بیمارانی که باید معاینات آندوسکوپی انجام دهند و یا برای درمان دندان و لثه به دندانپزشکی مراجعه کنند، امکان ورود باکتری به جریان خون از این طریق نیز وجود خواهد داشت. همچنین اگر جزو کسانی هستید که در گذشته این بیماری را داشته اید و درمان شده اید، احتمال بازگشت بیماری در شما بیشتر خواهد بود.
روش های تشخیص التهاب درون قلب
با مشاهده برخی از علائم، باید به پزشک مراجعه کنید. قبل از هر انجام هرگونه آزمایش، پزشک علائم و سابقه پزشکی شما را بررسی می کند. سپس با گوش دادن به صدای قلب شما از سلامت یا عدم سلامت قلب شما اطمینان پیدا می کند. اگر پزشک به اندوکاردیت مشکوک شود، آزمایش هایی را انجام می دهد.
آزمایش های مورد نیاز برای تشخیص دقیق
از مهمترین آزمایش هایی که برای تشخیص اندوکاردیت انجام می شود، می توان به آزمایش کشت باکتری، شمارش کامل خون، آزمایش پروتئین واکنشی c و انجام تصویربرداری اشاره کرد. همچنین در برخی از موارد پزشک اکوکاردیوگرام، اکوکاردیوگرام از طریق مری، ام آر آی قلب را نیز انجام می دهد. برای آزمایش کشت خون بهتر است قبل از شروع مصرف آنتی بیوتیک این آزمایش انجام شود. در آزمایش شمارش کامل خون تعداد سلول های خونی اندازه گیری می شوند. اگر گلبول های سفید نسبت به تعداد طبیعی بیشتر باشند، نشان دهنده عفونت در بدن است. در اکوکاردیوگرافی نیز پزشک می تواند رشد باکتری بر روی دریچه قلب، نارسایی و تنگی دریچه را تشخیص دهد.
درمان التهاب درون قلب با داروهای تجویزی
برای جلوگیری از آسیب به دریچه قلب و عوارض جدی تر آن، باید درمان را سریع تر آغاز کنید.
آنتی بیوتیک ها و داروهای رایج در درمان اندوکاردیت
از مهمترین و سریع ترین روش های درمان این بیماری، مصرف آنتی بیوتیک است. پزشک با توجه به میزان عفونت، چندین هفته مصرف آنتی بیوتیک وریدی را تجویز می کند. نوع آنتی بیوتیک باید بر اساس نوع باکتری انتخاب شود تا تاثیرگذاری بیشتری داشته باشد. به طور معمول تا ۶ هفته روند درمان با آنتی بیوتیک وریدی ادامه پیدا می کند. در طول درمان با آنتی بیوتیک پزشک شما را مجدداً معاینه و بررسی می کند، اگر درمان موثر واقع شده باشد، ادامه درمان نخواهید داشت. اما اگر اندوکاردیت به دریچه قلب یا قسمت های دیگری از قلب آسیب وارد کرده باشد، به جراحی نیاز خواهید داشت.
درمان های نوین و جراحی برای التهاب درون قلب
پس از ارزیابی های لازم توسط تیم تخصصی قلب، تصمیم به جراحی گرفته می شود. نوع جراحی با توجه به پیشرفت بیماری می تواند متفاوت باشد. در برخی از موارد با ترمیم یا تعویض دریچه آسیب دیده، جراحی به پایان می رسد. در برخی از موارد باید محل عفونت کاملاً پاکسازی و بافت های آسیب دیده برطرف شوند. اگر بیماری اندوکاردیت بسیار پیشرفته باشد، پزشک باید برخی از ساختارهای قلب را بازسازی و ترمیم کند. جراحی اندوکاردیت توسط تیم جراحی قلب حرفه ای انجام می شود تا در کوتاه ترین زمان بیمار بهبود پیدا کند.
چه زمانی جراحی ضرورت پیدا می کند؟
درمان اندوکاردیت برای افراد می تواند متفاوت باشد. در برخی از بیماران از درمان ترکیبی دارو درمانی و جراحی استفاده می شود. با تشخیص پزشک هرگاه دریچه های قلب دچار آسیب شدید یا تخریب شده باشند، به طوری که عملکرد قلب مختل شود، نیاز به جراحی خواهد بود. همچنین اگر عفونت به اندازه ای است که به دارو درمانی مقاومت نشان می دهد، باید گزینه جراحی انتخاب شود. وجود لخته های بزرگ که می توانند خطر سکته را به دنبال داشته باشند، همچنین ایجاد آبسه یا عفونت در قلب، باید با جراحی برطرف شوند. اگر در گذشته جراحی دریچه مصنوعی برای قلب انجام داده اید نیز باید اندوکاردیت را با جراحی برطرف کنید.
عوارض عدم درمان به موقع التهاب درون قلب
قطعاً اگر این بیماری به درستی تشخیص داده نشود و درمان به موقع انجام نشود، اندوکاردیت می تواند منجر به عوارض مختلفی شود. از شایع ترین عوارض این بیماری می توان به آبسه اطراف دریچه قلب، ریتم غیر طبیعی قلب، نارسایی قلبی، نشت دریچه قلب، سپسیس و سکته مغزی اشاره کرد. همچنین این بیماری می تواند سایر اندام ها را تحت تاثیر قرار دهد. کلیه ها ملتهب می شوند، ریه ها، مغز و استخوان ها به ویژه ستون فقرات نیز می توانند دچار عفونت شوند. در برخی از افراد نیز این بیماری می تواند منجر به مرگ شود.
پیشگیری از التهاب درون قلب: توصیه های مهم پزشکی
با انجام برخی از اقدامات، می توان از بروز برخی از عفونت ها که می توانند باعث اندوکاردیت شوند، جلوگیری کرد.
- بهتر است داروهای داخل وریدی را با تجویز پزشک انجام دهید و از مصرف خودسرانه آنها دوری کنید.
- با اهمیت دادن به هر نوع زخم و بریدگی، می توانید از عفونی شدن آنها جلوگیری کنید.
- نظافت دهان و دندان، استفاده از نخ دندان و مسواک، کمک می کند تا از ایجاد هر نوع عفونت باکتریایی جلوگیری شود. اگر عفونت دندانی و یا لثه ای دارید، باید فوراً نسبت به درمان آن اقدام کنید.
- اگر جزو افرادی هستید که بیماری قلبی دارید، باید بیماری خود را کنترل و درمان کنید.
- در صورت تشخیص عفونت در بدن باید نسبت به درمان سریع عفونت نیز اقدام کنید تا سلامت عمومی بدن را به دست آورید.
رژیم غذایی و سبک زندگی مناسب بیماران مبتلا به التهاب درون قلب
بیمارانی که به اندوکاردیت مبتلا هستند، با رژیم غذایی و سبک زندگی مناسب می توانند روند درمان را تسریع ببخشند.
- با کاهش مصرف نمک می توانید فشار خون را کنترل و بار را از روی قلب کمتر کنید.
- با مصرف پروتئین می توانید بافت ها را ترمیم و سیستم ایمنی را تقویت کنید. مواد پروتئینی از جمله ماهی، تخم مرغ و حبوبات منبع خوبی از پروتئین هستند.
- آنتی اکسیدان ها نیز به کاهش التهاب و تقویت سیستم ایمنی بدن کمک بزرگی می کنند. با مصرف سبزیجات و میوه از جمله توت فرنگی، کلم بروکلی و هویج می توانید آنتی اکسیدان مورد نیاز بدن را تامین کنید.
- پرهیز از غذاهای چرب، الکل و کافئین نیز می تواند به کنترل ضربان قلب کمک بسیاری کند.
بهترین سبک زندگی بیماران اندوکاردیت، استراحت کافی و پرهیز از فعالیت های سنگین است. به دلیل اینکه بدن در حال مبارزه با عفونت است، استراحت کافی کمک می کند تا فشار بر روی قلب کمتر شود. رعایت بهداشت دهان و دندان، مصرف به موقع داروها و مراجعه منظم به پزشک نیز، در کنترل بیماری بسیار تاثیرگذار خواهد بود.
نقش مراقبت های پس از درمان در جلوگیری از عود التهاب درون قلب
برای بهبودی کامل و جلوگیری از بازگشت بیماری، اولین نکته مهم رعایت سبک زندگی سالم است. همچنان باید از رژیم غذایی سالم پیروی و از فعالیت های سنگین دوری کنید. رعایت بهداشت دهان و دندان نیز برای جلوگیری از هرگونه عفونت لازم است. اگر پزشک آنتی بیوتیک تجویز کرده است، باید تا پایان دوره مصرف، آنتی بیوتیک ها را به طور کامل مصرف کنید. در نهایت باید برای ارزیابی عملکرد قلب و بررسی علائم احتمالی، به طور مرتب به پزشک مراجعه و آزمایشات لازم را انجام دهید.
در صورتی که میخواهید با بهترین متخصص قلب در تهران مشاوره بگیرید همین الان این مقاله را مشاهده کنید.
پرسش های متداول درباره درمان التهاب درون قلب
- آیا اندوکاردیت با آنتی بیوتیک درمان می شود؟
بله، اما در برخی از موارد در شرایط خاص، بیمار به جراحی نیز نیاز دارد.
- آیا امکان بازگشت و عود کردن اندوکاردیت وجود دارد؟
بله، در صورت عدم رعایت مراقبت های پس از درمان، این احتمال وجود دارد که بیماری بازگردد.
- از مهمترین عوارض اندوکاردیت چیست؟
نارسایی قلبی، سکته و آبسه قلبی
لینک های مفید :