افسردگی و راه‌های تشخیص و دلایل آن را بشناسید!

افسردگی چیست؟

افسردگی یک اختلال خلقی قابل تشخیص و قابل درمان است که می تواند نحوه احساس کردن، فکر کردن و رفتار فرد را تغییر دهد. در افسردگی، احساس غم، پوچی، بی انگیزگی یا از دست دادن علاقه معمولا بیشتر روزها ادامه دارد و به اندازه ای شدید می شود که عملکرد فرد در کار، تحصیل، روابط خانوادگی یا مراقبت از خود را مختل می کند.

تفاوت اصلی افسردگی با ناراحتی معمولی در مدت، شدت و تاثیر علائم بر زندگی است. ناراحتی طبیعی معمولا پس از یک اتفاق ناخوشایند ایجاد می شود و با گذشت زمان کاهش می یابد؛ اما افسردگی ممکن است بدون یک علت آشکار شروع شود، برای مدت طولانی باقی بماند و حتی انجام کارهای ساده مانند بیدار شدن، حمام کردن یا پاسخ دادن به پیام ها را دشوار کند.

علائم افسردگی چیست؟

نشانه های افسردگی می توانند عاطفی، فکری، رفتاری و جسمی باشند. لازم نیست همه علائم در یک فرد وجود داشته باشند. آنچه اهمیت دارد، تداوم علائم و تاثیر آن ها بر زندگی روزمره است.

افسردگی شدید چه نشانه هایی دارد؟

در افسردگی شدید، علائم فقط باعث ناراحتی نمی شوند؛ بلکه توانایی فرد برای انجام وظایف روزمره را به شکل قابل توجهی کاهش می دهند. ممکن است فرد نتواند به محل کار یا دانشگاه برود، از تخت خارج شود، غذا بخورد یا ارتباط معمول خود را با خانواده حفظ کند.

انواع افسردگی

افسردگی یک شکل واحد ندارد. تشخیص نوع اختلال به مدت علائم، شدت آن ها، زمان شروع و شرایط زندگی فرد بستگی دارد.

برای مطالعه اختصاصی درباره نشانه ها و شرایط مرتبط با زنان، می توانید صفحه افسردگی در زنان را مطالعه کنید.

علت افسردگی چیست؟

افسردگی معمولا نتیجه یک علت واحد نیست. ترکیبی از عوامل زیستی، روانشناختی، خانوادگی و محیطی می تواند احتمال شروع یا تداوم بیماری را افزایش دهد.

چه افرادی بیشتر در معرض افسردگی هستند؟

• افرادی که سابقه شخصی یا خانوادگی افسردگی دارند.
• افراد درگیر بیماری های مزمن، درد طولانی یا محدودیت جسمی.
• کسانی که با تنهایی، سوگ، فشار اقتصادی یا تعارض خانوادگی روبه رو هستند.
• افرادی که خواب نامنظم یا مصرف الکل و مواد دارند.
• افرادی که حمایت اجتماعی کافی دریافت نمی کنند.
• زنان در دوره های تغییرات هورمونی مانند بارداری و پس از زایمان.

افسردگی چگونه تشخیص داده می شود؟

تشخیص افسردگی با گفت و گوی بالینی انجام می شود. روانشناس یا روانپزشک درباره مدت و شدت علائم، کیفیت خواب، اشتها، تمرکز، سطح انرژی، روابط، سابقه بیماری های جسمی و روانی و تاثیر نشانه ها بر زندگی روزمره سوال می کند.

ممکن است از پرسشنامه های استاندارد برای سنجش شدت علائم استفاده شود، اما نتیجه پرسشنامه به تنهایی تشخیص نهایی نیست. در بعضی موارد نیز پزشک برای بررسی علت های جسمی مشابه، مانند اختلال تیروئید، کم خونی یا کمبود بعضی مواد ضروری، آزمایش خون درخواست می کند.

درمان افسردگی چگونه انجام می شود؟

برنامه درمان افسردگی باید بر اساس شدت علائم، سابقه بیمار، شرایط جسمی، سن و ترجیح فرد تنظیم شود. درمان ممکن است شامل روان درمانی، دارودرمانی، اصلاح سبک زندگی یا در موارد خاص روش های تحریک مغزی باشد.

آیا افسردگی بدون دارو درمان می شود؟

در برخی موارد خفیف، روان درمانی، افزایش فعالیت، تنظیم خواب و حمایت اجتماعی ممکن است بخش اصلی برنامه درمان باشند. با این حال، در افسردگی متوسط یا شدید ممکن است روانپزشک ترکیب روان درمانی و دارو را پیشنهاد کند. تصمیم برای درمان بدون دارو باید بر اساس ارزیابی تخصصی باشد، نه ترس از دارو یا توصیه افراد غیرمتخصص.

قطع ناگهانی دارو نیز می تواند باعث بازگشت علائم یا ناراحتی های جسمی شود. حتی اگر فرد احساس بهبود دارد، هر تغییری در مقدار یا زمان مصرف باید با نظر پزشک انجام شود.

راهکارهای حمایتی در کنار درمان افسردگی

چه زمانی برای افسردگی باید مراجعه کرد؟

اگر غم، بی انگیزگی، کاهش علاقه، اختلال خواب یا خستگی برای حدود دو هفته یا بیشتر ادامه یافته و عملکرد روزمره را مختل کرده است، بهتر است ارزیابی تخصصی انجام شود. مراجعه زودهنگام می تواند از شدیدتر شدن علائم و آسیب به روابط، تحصیل یا شغل جلوگیری کند.

برای شناخت تفاوت نقش درمانگران می توانید راهنمای مراجعه به روانشناس یا روانپزشک را بخوانید. همچنین امکان مشاهده اطلاعات متخصصان اعصاب و روان کلینیک آرام وجود دارد.

سوالات متداول 

جمع بندی

افسردگی یک بیماری واقعی و قابل درمان است که می تواند بر احساسات، افکار، سلامت جسمی و کیفیت زندگی اثر بگذارد. شناخت نشانه های اولیه و مراجعه به موقع، احتمال شدیدتر شدن بیماری و طولانی شدن دوره درمان را کاهش می دهد. انتخاب روش درمان باید با توجه به شدت علائم و شرایط هر فرد انجام شود و ممکن است شامل روان درمانی، دارو، اصلاح سبک زندگی یا روش های تکمیلی باشد.

اگر علائم افسردگی بیش از چند هفته ادامه یافته یا عملکرد روزمره شما را تحت تاثیر قرار داده است، ارزیابی توسط روانشناس یا روانپزشک می تواند نقطه شروع مناسبی باشد. کلینیک آرام با حضور متخصصان حوزه سلامت روان، امکان بررسی دقیق علائم و طراحی برنامه درمان متناسب با شرایط هر مراجع را فراهم می کند.