ضربه مغزی و مهم‌ترین علائم آن

رزرو نوبت و مشاوره تخصصی

فرم زیر رو پر کن و مشکلی که داری رو برامون بنویس؛ همکارای کلینیک آرام خیلی زود باهات تماس می‌گیرن تا برات زمان مناسب نوبت رو هماهنگ کنن. ما اینجاییم که کمکت کنیم.

آیا ضربه مغزی باعث مرگ می شود؟

ضربه مغزی همیشه باعث مرگ نمی شود و بسیاری از موارد خفیف با مراقبت مناسب بهبود پیدا می کنند. اما اگر آسیب شدید باشد یا علائم خطر نادیده گرفته شود، احتمال عوارض جدی وجود دارد. خونریزی مغزی، افزایش فشار داخل جمجمه، تورم مغز، تشنج، کما و آسیب های ماندگار عصبی از عوارضی هستند که می توانند جان بیمار را تهدید کنند.

خطر مرگ یا عارضه شدید در افرادی بیشتر است که ضربه شدیدتر داشته اند، دچار بیهوشی یا تشنج شده اند، دیر به پزشک مراجعه کرده اند، سن بالا دارند، داروی رقیق کننده خون مصرف می کنند یا بیماری زمینه ای دارند.

علائم ضربه مغزی تا چند ساعت مشخص می شود؟

علائم ضربه مغزی ممکن است بلافاصله بعد از حادثه ظاهر شود، اما در برخی افراد چند ساعت بعد یا حتی طی روزهای بعد مشخص تر می شود. به همین دلیل، مراقبت و تحت نظر بودن فرد در ساعات اولیه بعد از ضربه اهمیت دارد. اگر فرد سردرد، تهوع، سرگیجه یا خستگی خفیف دارد، باید علائم او پیگیری شود و در صورت بدتر شدن وضعیت، مراجعه فوری انجام شود.

این تصور که اگر فرد بلافاصله بعد از ضربه حالش خوب بود دیگر مشکلی وجود ندارد، همیشه درست نیست. بعضی آسیب ها و خونریزی ها ممکن است با تاخیر علامت بدهند، به خصوص در سالمندان یا افرادی که داروهای رقیق کننده خون مصرف می کنند.

بعد از ضربه به سر چه کنیم؟

بعد از ضربه به سر ابتدا باید وضعیت هوشیاری، تنفس، خونریزی، درد گردن، توان حرکت دست و پا و پاسخ فرد به سوالات ساده بررسی شود. اگر فرد بیهوش است، تشنج دارد، درد شدید گردن دارد، نمی تواند صحبت کند، گیج است یا از گوش و بینی او خون یا مایع شفاف خارج می شود، نباید او را بی دلیل جابه جا کرد و باید با اورژانس تماس گرفت.

اگر علائم خفیف است، فرد باید تنها نماند. بهتر است تا چند ساعت تحت نظر باشد، فعالیت سنگین انجام ندهد، رانندگی نکند، الکل یا داروی خواب آور مصرف نکند و در صورت بدتر شدن علائم به اورژانس مراجعه کند. اگر سردرد شدیدتر شد، استفراغ تکرار شد، خواب آلودگی غیرعادی ایجاد شد یا رفتار فرد تغییر کرد، مراقبت خانگی کافی نیست.

آیا بعد از ضربه به سر باید سی تی اسکن انجام شود؟

همه ضربه های سر نیاز به سی تی اسکن ندارند. تصمیم برای تصویربرداری به شدت ضربه، سن بیمار، بیهوشی، فراموشی، استفراغ، تشنج، مصرف داروهای رقیق کننده خون، شک به شکستگی جمجمه و علائم عصبی بستگی دارد.

اگر فرد بعد از ضربه دچار از دست دادن هوشیاری، فراموشی حادثه، سردرد بدترشونده، استفراغ مکرر، تشنج، ضعف یا بی حسی بدن، اختلال تکلم، تفاوت مردمک ها یا کاهش سطح هوشیاری شود، پزشک ممکن است برای بررسی خونریزی، تورم یا شکستگی، سی تی اسکن درخواست کند.

چه افرادی بعد از ضربه به سر بیشتر در خطر هستند؟

کودکان، سالمندان، افراد مصرف کننده داروهای رقیق کننده خون، بیماران دارای اختلال انعقادی، افراد با سابقه تشنج، کسانی که قبلا چند بار ضربه مغزی داشته اند، ورزشکاران رشته های برخوردی و افرادی که بعد از ضربه دچار بیهوشی یا گیجی شده اند، باید با دقت بیشتری بررسی شوند.

در سالمندان، حتی زمین خوردن ساده هم می تواند باعث آسیب جدی شود. اگر سالمند بعد از ضربه دچار خواب آلودگی، سردرد، تغییر رفتار، اختلال راه رفتن، ضعف بدن یا گیجی شود، مراجعه فوری اهمیت دارد.

علائم ضربه مغزی در کودکان چیست؟

علائم ضربه مغزی در کودکان همیشه واضح نیست. کودک ممکن است نتواند سردرد، سرگیجه یا تاری دید را دقیق توضیح دهد. به همین دلیل والدین باید به تغییر رفتار، خواب آلودگی، بی قراری، گریه غیرعادی، تهوع، استفراغ، کاهش اشتها، بی تعادلی، کاهش انرژی، مشکل تمرکز، حساسیت به نور و صدا یا تغییر در خواب توجه کنند.

در نوزادان و کودکان کوچک، برآمدگی غیرعادی سر، گریه مداوم، شیر نخوردن، خواب آلودگی زیاد، تشنج، استفراغ مکرر یا بی حالی بعد از ضربه باید جدی گرفته شود. اگر علائم کودک در ساعات یا روزهای بعد بدتر شود، مراجعه فوری ضروری است.

عوارض احتمالی ضربه مغزی

بیشتر ضربه های خفیف با مراقبت مناسب بهتر می شوند، اما در برخی افراد علائم ادامه پیدا می کند. سردردهای مداوم، سرگیجه، اختلال تمرکز، فراموشی، حساسیت به نور و صدا، اضطراب، تحریک پذیری، اختلال خواب، کاهش انرژی و خستگی ذهنی ممکن است بعد از ضربه ادامه داشته باشند.

اگر علائم بیش از چند هفته باقی بمانند یا روی کار، تحصیل، رانندگی، خواب یا فعالیت روزانه اثر بگذارند، بیمار باید توسط متخصص مغز و اعصاب بررسی شود. در چنین شرایطی ممکن است ارزیابی عصبی، تست های شناختی، نوار مغز، نقشه برداری مغزی یا توانبخشی شناختی مطرح شود.

چه زمانی به متخصص مغز و اعصاب مراجعه کنیم؟

اگر بعد از ضربه به سر، سردرد ادامه پیدا کند، سرگیجه و عدم تعادل باقی بماند، حافظه یا تمرکز مختل شود، فرد دچار تغییر خلق شود، خواب او به هم بریزد یا علائم با فعالیت ذهنی و جسمی بدتر شود، مراجعه به متخصص مغز و اعصاب ضروری است.

همچنین اگر بیمار سابقه تشنج، مصرف داروهای رقیق کننده خون، ضربه مکرر ورزشی، بیهوشی بعد از ضربه یا بیماری مغزی قبلی دارد، بهتر است فقط به مراقبت خانگی اکتفا نکند. بررسی تخصصی می تواند از عوارض دیررس و آسیب های پنهان جلوگیری کند.

جمع بندی

ضربه مغزی همیشه با زخم یا شکستگی واضح همراه نیست و حتی یک ضربه ظاهرا ساده به سر می تواند عملکرد مغز را مختل کند. بیشتر موارد خفیف با مراقبت مناسب بهتر می شوند، اما علائمی مثل سردرد شدید یا بدترشونده، استفراغ مکرر، بیهوشی، تشنج، گیجی شدید، خواب آلودگی غیرعادی، اختلال تکلم، ضعف یا بی حسی بدن، تفاوت اندازه مردمک ها و خروج خون یا مایع از گوش یا بینی خطرناک هستند.

اگر بعد از ضربه به سر این علائم ایجاد شود، بیمار باید فوری به اورژانس مراجعه کند. در کودکان، سالمندان، مصرف کنندگان داروهای رقیق کننده خون و افرادی که علائمشان به جای بهتر شدن بدتر می شود، بررسی سریع اهمیت بیشتری دارد. برای افرادی که بعد از ضربه دچار علائم ماندگار مثل سردرد، سرگیجه، اختلال حافظه، مشکل تمرکز یا تغییر خلق می شوند، مراجعه به متخصص مغز و اعصاب بهترین اقدام است.